غذا و تغذیه> در بسياري از مناطق محروم و در اكثر كشورهاي درحال توسعه، وضعيت فقرا به گونه‌اي است كه حتي نيازهاي اوليه خوراكي آنها نيز به‌طور كامل برآورد نشده و بسياري از مردم با سوءتغذيه دست و پنجه نرم مي‌كنند.

خط فقر در ايران چگونه محاسبه مي‌شود؟

روزنامه اعتماد اين سوال را از معاونت رفاه اجتماعي وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي پرسيد. اين معاونت در پاسخ متني را ارسال كرد كه مويد شرايط تعيين خط فقر در ايران است. در اين توضيح، معاونت رفاه اجتماعي تاكيد كرده است اين نخستين باري است كه شيوه محاسبه خط فقر به‌طور رسمي در ايران اعلام مي‌شود.

از آنجا كه در بسياري از مناطق محروم و در اكثر كشورهاي درحال توسعه، وضعيت فقرا به گونه‌اي است كه حتي نيازهاي اوليه خوراكي آنها نيز به‌طور كامل برآورد نشده و بسياري از مردم با سوءتغذيه دست و پنجه نرم مي‌كنند، خط فقر مطلق مبناي محاسبه خود را بر نيازهاي اساسي تغذيه‌اي قرار مي‌دهد تا سياستگذار بداند و مطمئن باشد كه هركس بالاي خط فقر مطلق قرار گرفت، تا آن حد توانايي دارد دركنار تامين نيازهاي غير غذايي، از تغذيه كافي و لازم نيز برخوردار شود.

روش معمول در محاسبه خط فقر مطلق، تخمين زدن يك سبد غذايي ضروري است كه براي سلامت جسمي خانوار ضروري است. پس از تعيين هزينه‌هاي اين سبد غذايي (مطابق با ملاحظات و الگوي مصرف غذايي و غير غذايي جامعه مورد نظر)، مبلغي نيز به عنوان هزينه‌هاي غير غذايي به هزينه سبد غذايي اضافه مي‌شود تا خط فقر مطلق به دست آيد. براي محاسبه خط فقر مطلق، از هزينه سبد غذايي ذيل به عنوان مبنا استفاده مي‌شود. اين سبد در سال ١٣٨٤ توسط دفتر تغذيه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به عنوان سبد مطلوب غذايي براي يك بزرگسال تعريف شده است كه حاوي ٢١٠٠ كيلوكالري در روز بوده و علاوه بر كالري مورد نياز يك بزرگسال، ساير ريزمغذي‌هاي لازم براي سلامتي فرد را نيز داراست. اگر اعداد فوق را در قيمت آنها ضرب كنيم خط فقر شديد به دست مي‌آيد يعني درآمدي كه فرد بايد داشته باشد تا نياز خوراكي آن تامين شود. افرادي كه كمتر از اين مقدار دارند حتي اگر همه درآمد خود را صرف تامين خوراكي كنند نمي‌توانند به نخستين نياز فيزيولوژيك خود پاسخ دهند.

گام بعد براي تكميل خط فقر افزودن هزينه‌هاي غيرخوراكي به هزينه خوراكي است كه روش‌هاي مختلفي براي آن وجود دارد. از جمله روش‌هاي متداول و راحت استفاده از معكوس ضريب انگل است كه به روش اورشانسكي معروف است. بنابه تجربه ثابت شده است كه در دهك‌هاي مختلف معمولا خانوارها نسبت ثابتي از درآمد خود را به خوراك اختصاص مي‌دهند. در ايران در مناطق شهري اين نسبت در چهار دهك اول تقريبا ٣٣ درصد و در مناطق روستايي تقريبا برابر ٤٥درصد است. بنابراين اگر هزينه سبد فوق را بر ٣٣ درصد تقسيم كنيم به هزينه لازم براي كسب حداقل استانداردهاي زندگي كه براي يك نفر بزرگسال مورد نياز است، خواهيم رسيد كه به آن خط فقر مطلق هم مي‌گويند.

در گام آخر بايد با استفاده از ضرايب مناسب، خط فقر را به ازاي يك خانوار محاسبه كرد. خط فقر خانوارها از لحاظ اندازه، تركيب سني، ميزان تحصيلات و ساير مشخصات متفاوتند و انتظار مي‌رود كه خانوارها تحت تاثير اين خصوصيات متفاوت، الگوي مصرف متفاوتي نيز داشته باشند. بايد توجه داشت كه اثر اين خصوصيات بر الگوي مصرفي خانوارها مانند تغيير قيمت‌ها و تغيير درآمد خانوارها حايزاهميت است. چنانچه بخواهيم براي مقايسه رفاه خانوارها از اطلاعات موجود خانوارها بدون در نظر گرفتن بعد و تركيب خانوارها استفاده كنيم، در واقع تمايزي بين خانوارها قايل نشده‌ايم و اين مساله خطاي زيادي را وارد محاسبات مي‌كند. براي مقايسه رفاه خانوارها با توجه به تفاوت‌هايي كه در ويژگي خانوارها وجود دارد، از جمله تفاوت در بعد و تركيب سني اعضاي خانوارها لازم است كه با استفاده از روش‌هايي اين تفاوت‌ها را به عامل مشترك تبديل كنيم تا امكان مقايسه رفاه خانوارها فراهم آيد. به‌طوري كه قادر باشيم به عنوان مثال مخارج دو خانوار با بعد چهار نفر را كه اولي شامل چهار بزرگسال و دومي دو بزرگسال و دو كودك است باهم مقايسه كنيم. در بعضي از مطالعات در اندازه‌گيري رفاه و فقر، براي تبديل رفاه خانوار به رفاه فردي، مخارج كلي خانوار را به تعداد افراد موجود در خانوار تقسيم مي‌كنند و سپس مخارج كلي سرانه را به عنوان اندازه رفاه هر عضو خانوار در نظر مي‌گيرند. در اين روش فرض مي‌شود همه اعضاي خانوار سهم يكساني از مخارج دريافت مي‌كنند. اين در حالي است كه در حالت عادي فرزندان در مقايسه با بزرگسالان به مراتب كمتر نيازمند كالاهاي خاصي هستند. همچنين اين امكان وجود دارد كه از زندگي دسته‌جمعي با يكديگر صرفه‌هايي در مقياس به وجود آيد. بدين علت كه اعضاي خانواده از مصرف اعضاي ديگر خانواده منتفع مي‌شوند.

در ايران نيز مطالعات مختلفي در اين خصوص صورت گرفته و تقريبا به نتايج مشابهي رسيده‌اند. از جمله مطالعه‌اي در معاونت رفاه صورت گرفته و با روش كولتر ضريب هزينه‌اي تركيبات مختلف بعد و سن اعضاي خانوار برآورد شده است كه در جدول ذيل به برخي از آنها اشاره شده است. طبق اين جدول به عنوان مثال هزينه يك خانواده شهري چهار‌نفره، با تركيب دو بزرگسال، يك نوجوان و يك كودك ٤/٢‌برابر هزينه يك فرد بزرگسال است. بنابراين با ضرب كردن خط فقر يك فرد بزرگسال در ضريب ابعاد مختلف خانوار، مي‌توان به خط‌فقر متناسب با آن خانوار رسيد. روش فوق براي اندازه‌گيري خط‌فقر ملي استفاده مي‌شود. روش بين‌المللي محاسبه خط فقر به گونه‌اي ديگر است. بانك جهاني، به‌منظور ارايه يك معيار جهاني، درآمد يك دلار در روز را مبنا قرار داده و خط فقر يك دلار در روز را به عنوان ملاك خط فقر مطلق، خط‌فقر بين‌المللي ناميده است. در سومين گزارش اهداف هزاره كه در سال ١٣٨٩ تهيه شد، به‌علت وضعيت كشورهاي در حال توسعه و به‌خصوص كشورهاي داراي منابع طبيعي، به جاي خط فقر يك دلار در روز، خط فقر ٢٥/١ دلار در روز را معيار قرار دادند.

صنایع غذایی> اقتصاد غذا – نرخ شکر به علت فروش های سوداگرانه پایان هفته کاهش یافت.

به گزارش پایگاه خبری اقتصاد غذا «فود پرس»، این در حالی است که تنزل در میزان نیشکر خرد شده در برزیل نتوانست به بازار این فرآورده رونق ببخشد. افت میزان نیشکر فرآوری شده برزیل موجب شگفتی دست اندرکاران معاملات شکر گردید.

نرخ شکر خام برای تحویل در مارس در بورس کالایی نیویورک با 1.2 درصد کاهش به هر پوند 14.43 سنت آمریکا رسید، با وجود این نرخ شکر نسبت به آغاز هفته 1.6 درصد بالاتر بود.