به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، اگر بگوییم روزانه حداقل یک خبر درباره حوادث ناشی از کار در رسانه ها منتشر میشود و علت آن مشخص نیست بیراهه نگفتهایم. چرا بعد از شنیدن این گونه اخبار نه تنها شرایط ایمنی رعایت نمی شود بلکه در اکثر موارد به فراموشی سپرده می شود؟ در حالی که رعایت اصول ایمنی محیط کار می تواند تأثیرقابل توجهی در کاهش حوادث ناشی از کار داشته باشد، چرا رعایت نمیشود؟!
شاید بیراهه باشد گفتن این جمله که با رعایت بهداشت ایمنی می توان حوادث ناشی از کار را از بین برد. اما به اطمینان میتوان گفت با اتخاد تدابیر ایمنی میتوان احتمال وقوع حادثه را کاهش داد.
چه کسی مقصر است؟
اکنون باید گفت در حوادث کار،کارفرما مسئول است یاکارگر؟! حوادث ناشی از کار سومین عامل مرگ و میر در جهان و دومین عامل در ایران بعد از تصادفات است که میتواند با آموزش، فرهنگسازی و ارتقای فرهنگ ایمنی کنترل شده کاهش یابد و جان میلیونها انسان را از مرگ نجات دهد.
آمار بالای حوادث ناشی از کار در سال 93 بالا بود تا جایی که صدای وزیر هم در آمد و وی در تیر ماه سال گذشته در همایش مشترک وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان تأمیناجتماعی که با هدف ایجاد رویه و هم افزایی در سال اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی برگزار شد، با هشدار اینکه میزان حوادث ناشی از کار بالاست گفت: باید با اصلاح تکنولوژی، بهبود روابط کار و ارتقای امنیت شغلی مشاغل سخت و زیانآور را تعدیل کنیم.
این ماجرا به دستور ربیعی در معاونت روابط کار این وزارتخانه دنبال شد تا جایی که روز گذشته بعد از گذشت حدود یک سال ربیعی ، وزیر تعاون،کار و رفاه اجتماعی به همراه معاون روابط کار و مدیر کل اداره کار تعاون و کار استان تهران به صورت سرزده از یکی از کارگاه های ساختمانی در غربی ترین نقطه تهران بازدید کرد.
زمینی بسیار بزرگ که توسط حصارهای آبی کارگاهی پوشیده است محل کارگاه ساختمانی بود. این کارگاه در غربی ترین نقطه پایتخت قرار داشت و صدای سنگین ژنراتورها بر محیط حاکم بود.
ساختمان سازی همیشه با مواردی همچون تخریب ساختمان قدیمی، گودبرداری، آهن ریزی و… همراه است و در طول اجرای تمامی طرح ها استفاده از ماشین آلات مربوطه توام با آلودگی صوتی و زیست محیطی بسیار بالا نیز همراه است.
این کارگاه که محل بازدید ربیعی بود اسکلت ساختمانی مسکونی 30 طبقه در حال ساخت در کیلومتر 18بزرگراه تهران- کرج بود. ارتفاع ساختمان به حدی بلند بود که کارگر مشغول جوشکاری در بالاترین نقطه ساختمان شبیه یک نقطه به نظر می رسید.
تصویر کلی این کارگاه چیزی جز ضایعات بتون ریخته شده کنار حصارهای کارگاهی، بالابر، تاورکرین، داربست ها، تجهیزات برقی نبود. خاک های محیط داخل کارگاه به اندازه ای بود که هوا را مه آلود و غلیظ کرده بود.
ربیعی با پوشیدن لباس مخصوص کارگاه و کلاه ایمنی به همراه تیم خود وارد میشود. وی برای بازدید سرزده و ضربتی از کارگاه آمده بود تا از نزدیک از ایمنی آن مطمئن شود.
بازرسان کار همراه ربیعی می گفتند :تخریب و گودبرداری، پرتگاه های ساختمانی با اولویت پیشگیری از سقوط از ارتفاع، آسانسورهای کارگاهی، بالابر، تاورکرین، داربست ها، تجهیزات برقی و رعایت حریم با اولویت پیشگیری از برق گرفتگی، ابلاغ استقرار مسئول ایمنی در صورت مشمول بودن کارگاه و سایر موارد به اقتضای بازرسی، اولویت موارد در بازرسی کارگاه های ساختمانی هستند.
همواره سقوط کارگر ساختمانی از ارتفاع، برخورد مصالح ساختمانی با سر و کمر و در نهایت فلج شدن آنان، سقوط کارگر ساختمانی به عمق چاه، سقوط از سقف، سقوط از جرثقیل روی ساختمان و سقوط به چاهک آسانسور، از جمله آسیب هایی است که منجر به فوت کارگران ساختمانی می شود.
*تأکید ربیعی بر ایمن شدن پرتگاه های ساختمانی با اولویت پیشگیری از سقوط
ربیعی از راه پله های نیمه کاره ساختمان به همراه تیم بازرسی بالا میرود. اسکلت اصلی پلکان تنها به اندازه یک کف پا جا داشت و تیم بازرسی با دقت بالا رفتند و ساختمان را بازدید کردند. آجرهای کرم ، ستون های بلوطی رنگ و سقف یونولیتی که قرار است بعدا درآن بتون کارگذاشته است فضایی است که در این طبقه نیمه کاره به چشم میخورد.
وزیرکار با دقت به دو میلگردی که نقش حفاظ در پیشگیری از سقوط از ارتفاع را برای کارگران بازی می کند نگاه کرد و گفت : با دیدن این حفاظ نامطمئن به یاد دوران دبیرستانم افتادم ، دورانی که در کارگاهی نجاری می کردم و یک بار وقتی داشتم درمحیطی مانند اینجا کار می کردم نزدیک بود سقوط کنم و تنها تکیه گاهم تخته ای بود . شانس آوردم که زنده ماندم . اما از آن به بعد آن اتفاق برایم کابوسی شد که وقتی وزیر شدم به خودم قول دادم در محیط های کاری حواسم به ایمنی کارگران باشد .
وی با تأکید بر اینکه افزایش ایمنی محیط های خدماتی و تولیدی از مهم ترین برنامه های وزارت کاراست افزود:یکی از مهم ترین برنامه های وزارت تعاون،کارورفاه اجتماعی افزایش ایمنی درمحیط های خدماتی و به ویژه تولیدی است .
ربیعی افزود : از سال گذشته مسئولیت بررسی علل ساختاری و فردی حوادث شغلی به سازمان های مطالعاتی سپرده شد و براساس آن چه مطالعات نشان می دهد که برای رفع آن ها با هماهنگی دستگاه های مربوطه برنامه ریزی های انجام شد . آموزش مهارت نیروی انسانی از طریق سازمان فنی و حرفه ای و همکاری با سازمان نظام مهندسی ، وزارت راه و شهرسازی ،وزارت صنعت و معدن ، شهرداری ها و… از جمله این اقدامات به شمار می رود .
وزیرتعاون،کارورفاه اجتماعی در قسمتی از بازدید از این کارگاه در حالی که با دقت نگاه به کارگری می کند که در حال جوشکاری است برایش دست تکان می دهد و “خسته نباشید” می گوید و در ادامه صحبت های خود میگوید:جهت مراعات ایمنی درمحل کار تدابیر فراوانی اندیشیده شده است که هم افزایی بین دستگاه های مختلف و امضای تفاهم نامه با آن ها از جمله آن هاست . خوشبختانه در سال 93 نسبت به سال 92 با کاهش حوادث ناشی از کار روبرو بودیم ودرکارگاه های زیر 25 نفر نیروها را آموزش داده و سیستم های نظارتی را ارتقاء می دهیم .
وی با بیان اینکه جان انسان ها برای ما مهم تر از هر موضوع دیگری است گفت:حفظ جان انسان ها برای ما از ابعاد حرفه ای و شغلی بسیار مهم تر است و اخلاقی تر این است که کارفرمایان را نسبت به مراعات ایمنی کارگران حساس تر کنیم تا حتی یک کارگر هم در محیط کاری خود آسیب نبیند .
ربیعی خطاب به بازرسان همراه با تیم خود به ایمن شدن پرتگاه های ساختمانی با اولویت پیشگیری از سقوط از ارتفاع تأکید کرد و گفت: متأسفانه این کارگاه هم در برخی موارد این موضوع را رعایت نکرده بود. این موضوع باید مد نظر قرار گرفته شود.
وزیر تعاون،کار و رفاه اجتماعی تأکید کرد که بازرسان در بازدید از کارگاه های ساختمانی مواردی همچون پرتگاه های ساختمانی با اولویت پیشگیری از سقوط از ارتفاع، آسانسورهای کارگاهی، بالابر، تاورکرین، داربست ها، تجهیزات برقی و رعایت حریم با اولویت پیشگیری از برق گرفتگی را مد نظر قرار دهند.
* کارگران اگر به وظایف عمل نکنند کارفرما مسئول نیست
اما به راستی در این میان وظایف کارگران چیست؟
گرچه کارفرمایان سعی دارند تا محیط کاری مطابق با اصول و استانداردهای بهداشتی و حفاظتی بوجود آورند و میزان حوادث را به حداقل ممکن کاهش دهند، اما بررسی علل حوادث ناشی از کار، نشان می دهدمعمولاً خود کارگر هم گاه در بوجود آمدن حادثه نقش دارد.
بنابراین برای پیشگیری از وقوع حوادث، کارگران نیز باید اصولی نظیر داشتن لباس کار مناسب ،آگاه بودن از خطرات کار، طرق پیشگیری و حفاظت از آنها ،استفاده از کمربندهای ایمنی درارتفاع ، استفاده از دستکشهای مخصوص، کلاه و کفشهای حفاظتی در جاهایی که خطر برقگرفتگی وجود داردو….را رعایت کنند.
در این بازدید یکی از مسئولان درجه 3 مشغول در این کارگاه گفت، برخی از کارگران ساختمانی هر چقدر هم مورد تذکر قرار می گیرند اما نکات ایمنی را رعایت نمیکنند. حال اگر کارگر درحین کارمقررات وضوابط فنی بهداشت را مراعات نکند درصورت وقوع حوادث چه کسی پاسخگو است ،درتبصره 2ماده 95قانون کاردر این باره آمده است،چنانچه کارفرما یا مدیران واحدهای موضوع ماده 85 این قانون برای حفاظت فنی وبهداشت کار وسایل و امکانات لازم را دراختیار کارگر قرار داده باشند و کارگر با وجود آموزش های لازم و تذکرات قبلی بدون توجه به دستورالعمل و مقررات موجود ازآنها استفاده ننماید کارفرما مسئولیتی نخواهد داشت. درصورت بروز اختلاف، رای هئیت حل اختلاف نافذ خواهد بود.
البته ،حسب ماده 54 قانون تامین اجتماعی بیمه شدگان و افراد خانواده آن ها از زمانی که مشمول مقررات می گردند در صورت مصدوم شدن بر اثر حوادث یا ابتلا به بیماری می توانند از خدمات پزشکی استفاده نمایند خدمات پزشکی که به عهده صندوق تأمین اجتماعی است شامل کلیه اقدامات درمانی سرپایی ، بیمارستانی، تحویل داروهای لازم و انجام آزمایشات تشخیص طبی است.
