به گزارش ایرنا محمدعلی طهماسبی جمعه شب در نخستین همایش فرصت های سرمایه گذاری سیستان و بلوچستان در چابهار اظهار داشت: دمای هوای چابهار، خاک حاصلخیز، نوع تابش و درجه حرارت این شهرستان با سایر نقاط کشور متفاوت و بهترین موقعیت برای کشت های گلخانه ای و سایر محصولات گرمسیری و نیمه گرمسیری را دارد.
وی بیان کرد: دسترسی مناسب چابهار به بازارهای جهانی بهترین شرایط را برای ساخت گلخانه به‌ وجود آورده است و می توان علاوه بر تامین بازار مصرف داخلی از طریق بندر شهید بهشتی محصولات تولیدی را به کشورهای مختلف دنیا صادر کرد.
معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی گفت: برخی از کشورهای دنیا نظیر هلند، اسپانیا و ترکیه با حدود 40 هزار هکتار گلخانه به عنوان قطب‌ های کشت گلخانه ‌ای دنیا مطرح هستند ولی قابلیت چابهار را ندارند.
وی بر تکمیل زیرساخت های حمل و نقل، صدور مجوز برای اجرای طرح های کشاورزی و شیلاتی، توجه بیشتر به حل مشکلات کشاورزان و اختصاص اعتبار برای توسعه همه جانبه سیستان و بلوچستان بویژه سواحل مکران تاکید کرد.
طهماسبی تصریح کرد: زمینه برای سرمایه گذاری در بخش های مختلف توسط سرمایه گذاران وجود دارد و جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان نیز آماده هرگونه همکاری با فعالان اقتصادی است.
به گزارش ایرنا، نخستین همایش و نمایشگاه فرصت های سرمایه گذاری سیستان و بلوچستان 28 و 29 دی در سالن همایش های منطقه آزاد چابهار در حال برگزاری است.

به گزارش ایرنا ،این دسته از کشاورزان به ارزش دانش فنی در کنار تجربه گرانبهای پیشینیان و به کارگیری آن در مزرعه و باغ پی برده اند و از مزایای آن در تولید بیشتر و بهتر با بهره وری بالا استفاده می کنند.
خراسان جنوبی مانند بسیاری از استان ها کشور چندین سال متوالی است که از خشکسالی، کمبود آب و بارندگی رنج می برد اما برخی کشاورزان و بهره برداران این استان مرزی و کویری در همین شرایط یکسان با اراده، خلاقیت، نوآوری، ابداع و البته آزمون و خطا و پشت سر گذاشتن تجربه ها به موفقیت های چشمگیر در سطح ملی رسیدند.
این استان علیرغم همه محدودیت های طبیعی و غیرطبیعی در سی و سومین دوره انتخاب و معرفی نمونه های ملی بخش کشاورزی موفق به کسب 14 رتبه برتر شد و از نظر تعداد نمونه های ملی این بخش در سال جاری رتبه دوم کشور را به دست آورد.
میزگردی برای بررسی علل و عوامل این موفقیت و دستاوردهای بخش کشاورزی با حضور تعدادی از کشاورزان نمونه ملی سال جاری، رئیس و معاونان سازمان جهاد کشاورزی استان در محل خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) خراسان جنوبی برگزار شد که مشروح آن را در زیر می خوانید.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی گفت: در شرایطی که استان با خشکسالی های چندین ساله دست و پنجه نرم می کند نیروی انسانی در مزرعه نقش اساسی را دارد.
غلامرضا قوسی افزود: اینکه 14 نفر کشاورز و بهره بردار از استان کم آب و درگیر خشکسالی توانستند در سطح ملی بدرخشند شوخی نیست و نشان از همت بلند تولیدکنندگان این استان دارد.
وی تصریح کرد: شرایط اقلیمی، بادهای 120 روزه، تبخیر و تعرق آب، کمبود منابع آبی، کیفیت پایین آب، شوری خاک و خشکسالی، شرایط کار کشاورزی و دامداری را در استان سخت کرده است اما کشاورزان و تولیدکنندگان در همین شرایط توانستند نمونه ملی معرفی شوند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی اظهار داشت: همچنان که در صحبت های وزیر جهاد کشاورزی در مراسم تجلیل از نمونه های ملی نیز اشاره شد کشاورزان و تولیدکنندگان ثابت کردند در این شرایط سخت و بحرانی هم می توان موفق بود.
وی با تاکید بر اینکه با برنامه ریزی دقیق و صحیح می توان تولیدکننده موفق بود گفت: کشاورز استان توانست 27 کیلوگرم زعفران خشک در یک هکتار را تولید کند در حالیکه میانگین حدود چهار کیلوگرم در هکتار است.
قوسی افزود: در این موفقیت ملی تلاش، کوشش و دلسوزی کشاورز و بهره بردار نقش اساسی را داشت و در درجه نخست کشاورز اصطلاح «خواستن توانستن است» را باور کرده است.
وی گفت: کشاورزان ما به این باور رسیده اند که با انگیزه و هدف می توانند در شرایط سخت استان، کار عظیم و جهادی را انجام دهند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی اضافه کرد: فرایند انتخاب کشاورز و بهره بردار نمونه بخش کشاورزی در سطح ملی آسان نیست و حدود یکسال به طول می انجامد.
مدیر هماهنگی ترویج کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی در ادامه این میزگرد گفت: شناسایی و معرفی تولید کنندگان برتر بخش کشاورزی یکی از برنامه های مهم مدیریت هماهنگی ترویج کشاورزی است.
شراره شیبانی افزود: در سی و سومین دوره انتخاب و معرفی نمونه های ملی بخش کشاورزی 56 پرونده از استان خراسان جنوبی به ستاد مربوط ارسال شد.
وی گفت: از این تعداد 19 پرونده مربوط به ترویج و تشکل های کشاورزی، 17 پرونده منابع پایه و تولید، هشت پرونده امور دام، طیور، شیلات و آبزیان و بخش های زراعت، باغبانی و صنایع تبدیلی و تکمیلی هر کدام چهار پرونده بوده است.
مدیر هماهنگی ترویج کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی بیان کرد: از مجموع پرونده های ارسال شده 14 کشاورز و بهره بردار استان در سال جاری نمونه ملی معرفی شدند و سال گذشته نیز 10 نفر بودند این در حالیست که بیشتر استان های برخوردار کشور دارای رتبه های تک رقمی بودند.
تولیدکننده نمونه ملی گیاهان دارویی (خارشتر) نیز گفت: پروژه گیاهان دارویی خارشتر یک طرح ملی است که شاید سه دهه اخیر در خصوص آن اقدامات زیادی صورت گرفت اما با شروع آن در سال 93 در خراسان جنوبی چهار سیاست مهم با هدف جلوگیری از خالی شدن مرزها مورد توجه قرار گرفت.
سینا سرحدی افزود: با توجه به بالابودن سرعت توسعه بیابان های استان با همکاری مرکز تحقیقات بخش کشاورزی و باغبانی وزارت جهاد کشاورزی کشت خارشتر در استان شروع شد.
وی گفت: برای کشت خارشتر تجربیات گذشتگان را بررسی کردیم منتها این تجربیات بیشتر در حالت دانشگاهی و مقایس کم در نظر گرفته شده بود.
این تولیدکننده نمونه سال 97، کشت گیاه خارشتر را فوق العاده سخت استقرار دانست و اظهار داشت: مطالعات در خصوص کشت روتین این نوع گیاه 2 سال طول کشید، 2 سال نیز کشت انجام شد اما پاسخگو نبود، در نهایت با تهیه تانک ذخیره و بذر اصلاح شده اسفند 96 خارشتر کشت شد و اردیبهشت ماه امسال نتیجه داد.
وی گفت: این حرکت در سطح وزارتخانه بسیار مهم بود و با استفاده از این روش اکنون می توان مانند گندم، کشت خارشتر را انجام داد یعنی با 100 کیلوگرم بذر خارشتر سه هزار کیلوگرم علوفه خشک، 2 هزار لیتر عرق خارشتر و 10 کیلوگرم ترنجبین در هکتار تولید می شود.
سرحدی تاکید کرد: در کشت گیاه دارویی خارشتر چهار هدف نهایی از جمله علوفه ارزان، جلوگیری از توسعه بیابان، زنبورداری و عرقیات گیاهی مدنظر قرار گرفته است.
مدیریت بهینه مزرعه خارشتر، دستیابی به تولید کمی و کیفی بذر، علوفه خشک و عرقیات خارشتر، مدیریت مصرف آب، استفاده نکردن از سموم شیمیایی، مشارکت در اجرای طرح های کشاورزی در تعامل با مراکز جهاد کشاورزی و پیش بینی برنامه توسعه کشت از جمله شاخص هایی است که این تولیدکننده نمونه ملی گیاهان دارویی در آن موفق عمل کرده است.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی هم گفت: سختکوشی مردم استان و توان کارشناسان، این موفقیت مهم ملی را رقم زد.
مهدی عصمتی پور افزود: بیشتر افرادی که در سی و سومین دوره انتخاب و معرفی نمونه های ملی بخش کشاورزی انتخاب شدند از شهرستان های دارای شرایط سخت تر استان بودند که نشان از همت بلند تولیدکنندگان است.
وی سطح زیرکشت زعفران کشور را 110 هزار هکتار عنوان کرد و گفت: خراسان جنوبی با داشتن 15 هزار هکتار سطح زیرکشت زعفران اما کشاورز نمونه ملی را به خود اختصاص داد؛ این یعنی کشاورزان اگر بخواهند می توانند در شرایط سخت نیز نخست باشند.
مدیرعامل شرکت خدمات مکانیزاسیون بخش کشاورزی درح سربیشه هم گفت: این شرکت تعاونی روستایی پس از ارایه شدن قانون یکپارچه سازی اراضی کشور در سال 74 کار خود را آغاز و بعد از گذشت چندین سال توانست جای خود را بین کشاورزان بخش درح پیدا کند تا جایی که کشاورزی این بخش امروز خود را مدیون فعالیت ها و خدمات این تشکل می داند.
سجاد حیدری افزود: بخش مرکزی درح در 35 کیلومتری مرز افغانستان واقع شده لذا این شرکت سهامی زراعی با فعالیت ها و خدمات خود و رواج کشاورزی نقش بسزایی در تقویت مرزبانی داشته است.
وی بیان کرد: در حال حاضر 450 خانوار سهامدار این شرکت تعاونی و 10 هزار نفر زیر پوشش هستند که از خدماتی از قبیل تهیه و توزیع نهاده های کشاورزی، نهاده های دامی و تامین خوراک دام برخوردار می شوند.
این کشاورز نمونه گفت: بعد از خشکسالی های چندین ساله و عدم بهره برداری مناسب از آب مصرفی، این شرکت برای افزایش عملکرد و صرفه جویی در مصرف آب اقدام به مقابله با این مشکل و تصمیم بر انجام کشاورزی مکانیزه و حرفه ای گرفت که سبب کاهش 60 درصدی مصرف آب شد.
وی اضافه کرد: با توجه به اینکه درآمد حاصل از کشاورزی برای کشاورزان فصلی بوده و مشکلات نقدی آنان کاملا مشهود است لذا خدمات مکانیزاسیون کاشت، داشت و برداشت را به صورت بدهکاری انجام می دهیم و کشاورز بعد از برداشت و فروش با شرکت تسویه می کند.
همچنین در ادامه این میزگرد تولیدکننده نمونه ملی سبزی و صیفی نشایی از شهرستان زیرکوه گفت: سه برادر هستیم که از پنج سال پیش تصمیم گرفتیم مهاجرت معکوس داشته باشیم و در زادگاه خود به کشاورزی بپردازیم.
روح الله رازقی افزود: در حال حاضر به عنوان کشاورز نمونه ملی معرفی شدم در حالیکه ما رقبایی در کشورهای خارجی داریم و باید نسبت به این افراد هم حساسیت نشان داده و با آنها به رقابت بپردازیم.
وی بیان کرد: برخی محصولات کشاورزی از جمله پرتقال زمانی از مصر و ترکیه وارد ایران می شد در حالیکه با همت کشاورزان جلوی واردات گرفته شد و به خودکفایی رسیدیم.
این تولید کننده نمونه کشاورزی گفت: الان در برخی محصولات جالیزی از جمله خربزه و هندوانه رقیب چینی داریم لذا بایستی با افزایش بهره وری جلوی ورود محصولات سایر کشورها به ایران گرفته شود و به خودکفایی برسیم.
وی یکی از دلایل موفقیت خود را مدیریت بهینه و مصرف آب با استفاده از آبیاری تحت فشار نوار تیپ اعلام کرد و گفت: با استفاده از روش آبیاری تحت فشار بهره وری زیاد شد و مصرف آب بسیار پایین آمد.
تولیدکننده نمونه ملی سبزی و صیفی نشایی اضافه کرد: دستیابی به تولید کمی و کیفی محصول خربزه رقم اطلس در سطح هکتار و تغذیه بهینه گیاهی با استفاده از کودهای پایه و ریز مغذی از دیگر دلایل موفقیت من در کشت صیفی نشایی بوده است.
وی با تاکید بر لزوم به کارگیری توصیه های فنی و بهره مندی از تجارب خبرگان کشاورزی و افراد با تجربه اظهار داشت: علم و تجربه در بخش کشاورزی هر دو بسیار مهم هستند در حالیکه هنوز با هم لینک نشده اند.
رازقی تجربیات خبرگان کشاورزی را «تجربه های 100 میلیون تومانی» نامید و گفت: برخی کشاورزان تجربیاتی دارند که نمی توان آن را در کتاب ها و نوشتارها یافت و در واقع می توان آن را فن و فوت کوزه گری دانست.
وی یادآور شد: برای نمونه از خراسان جنوبی به اصفهان رفتم تا پای صحبت پیازکار نمونه بنشینم و تجربیات وی را سرلوحه کار خود قرار دادم که این تجربه ها شاید در هیچ کتاب و کلاس درسی پیدا نشود.
رازقی که موفق به برداشت 30 هزار کیلوگرم در هکتار خربزه نشایی شده است، یکی از مشکلات خود را نبود دستگاه های کشت مکانیزه برای نشا خربزه دانست و از مسئولان جهاد کشاورزی استان خواست در این زمینه وی و سایر کشاورزان استان را حمایت کنند.
وی افزود: تا کی قرار است از دولت گلایه کنیم تا از ما حمایت کند بنابراین باید دست روی زانو گذاشته و بلند شویم، از بس جلوی بانک گلایه کردیم خسته شدیم.
کشاورز نمونه ملی سال 97 گفت: وقتی به پنج سال تجربه کاری خود رجوع می کنم متوجه می شوم حدود 80 درصد مشکل به دلیل نداشتن تجربه کافی، شرایط اقلیمی و از این قبیل بوده که دولت نمی توانسته در آن نقشی ایفا کند.
وی بیان کرد: برخی کشورهای اروپایی کشاورزی بسیار متفاوتی نسبت به ما دارند، بهره وری بسیار بالا و تناژ محصولاتشان زیاد است که باید از تجربیات این کشورها نیز بهره مند شویم.
تولیدکننده نمونه محصول گلخانه ای گل و گیاهان زینتی نیز که موفق به برداشت 250 شاخه گل رز در مترمربع شده است گفت: وقتی یک فرد کشاورز یا تولیدکننده می تواند فرایندی را انجام دهد که نسبت به سطح کشور یا دنیا در موقعیت خوبی قرار بگیرد یعنی بقیه کشاورزان هم می توانند.
محمدهادی موهبتی افزود: کشاورزان نمونه بخش های مختلف در معرفی پتانسیل های یک منطقه نقش مهمی ایفا می کنند همچنین با ارایه روش های مناسب کشت، سایر کشاورزان نیز می توانند از تجربیات آنان برخوردار شوند.
وی بیان کرد: اگر کشاورزی می تواند در یک هکتار 27 کیلوگرم زعفران خشک برداشت کند پس بقیه هم می توانند لذا آنچه مهم است اینکه به این باور برسیم که شدنی است و دلایل عدم موفقیت را باید یافت و برای رفع آن کوشید.
این بهره بردار نمونه یکی از دلایل موفقیت خود را مشارکت در اجرای برنامه های آموزشی، ترویجی، اجرایی و بازدیدهای متخصصین خارجی و داخلی عنوان کرد و گفت: رعایت اصول فنی در گلخانه برای مصرف بهینه انرژی و سیر روش های کاهش مخاطرات کشاورزی از دیگر موفقیت هاست.
وی به اشتغالزایی برای 17 مددجوی ناشنوا در گلخانه اشاره کرد و افزود: دستیابی به تولید کمی و کیفی ارقام رز هلندی، مدیریت بهینه مصرف آب از طریق بهره مندی از سیستم آبیاری قطره ای و وجود سردخانه و سیستم های مجهز بسته بندی محصولات تولیدی از دیگر موفقیت ها بوده است.
موهبتی اظهار داشت: شرایط خراسان جنوبی از نظر کشاورزی به دلیل کمبود آب، شوری خاک، روزهای آفتابی زیاد و سایر با سایر استان ها متفاوت است لذا باید از روش هایی مانند تغییر الگوی کشت و آبیاری های نوین بهره مند شد.
وی گفت: بهترین راهکار برای اینکه بتوانیم حداکثر استفاده را از میزان آب موجود برای اشتغالزایی و تولید ببریم تولیدات گلخانه ای به روش های هیدروپونیک است.
وی ادامه داد: در یک هکتار گلخانه هیدروپونیک حدود 6 دهم تا یک لیتر بر ثانیه نیاز است که این میزان آب بالغ بر 15 نفر اشتغالزایی ایجاد می کند در حالیکه اگر به یک مزرعه گندم منتقل شود اشتغالزایی به نیم نفر در سال در روز می رسد.
تولیدکننده نمونه محصول گلخانه ای گل و گیاهان زینتی گفت: حتی در محصولات کم آبخواه دیگر اگر آب مناسب و مرغوب باشد فقط باید در کشت هیدروپونیک استفاده شود اما اینکه این کار انجام نمی شود به دلیل نداشتن دانش فنی است.
وی تصریح کرد: بسیاری از کشاورزان توانایی مالی بالایی ندارند تا بتوانند سازه های گلخانه ای را احداث کنند یا اینکه خیلی از کشاورزانی که به این موضوع ورود کرده اما موفقیت چندانی نداشته اند علاوه بر فقر دانش فنی از حمایت های انتهایی برخوردار نشده اند.
موهبتی گفت: انتظار اینکه دولت برای همه محصولات خرید تضمینی قرار دهد، را نداریم اما باید روش های مختلفی باشد تا بتوان هزینه تولید محصولات کشاورزی را پایین آورد تا کشاورز در دنیا به رقابت بپردازد و نیاز به واردات نداشته باشیم.
وی تاکید کرد: باید هزینه تولید را پایین آورد و تولید را برای خود اقتصادی کنیم لذا همیشه نباید از دولت انتظار حمایت داشته باشیم اما باید دولت جایی که تنگنا وجود دارد از جمله قوانین سخت و پیچیده از کشاورزان و بهره برداران حمایت کند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی هم در جمع بندی این میزگرد گفت: این موفقیت ها نشان می دهد در درجه نخست کشاورز و تولیدکننده نباید به سیستم دولتی متکی باشد بلکه باید دنبال نکات علمی، فنی و تحقیقاتی باشد.
غلامرضا قوسی یکی از دلایل اصلی موفقیت در هر حوزه ای را «خواستن» دانست و افزود: هر فرد در هر زمینه ای بخواهد سرمایه گذاری کند باید ابتدا دانش و فن لازم را کسب کند.
وی مدیریت بهینه آب و خاک را از دیگر دلایل موفقیت تولیدکنندگان استان ذکر کرد و گفت: رعایت اصول فنی، به زراعی، تولید محصول با کیفیت، مدیریت بهینه آفات و بیماری ها، برداشت های به موقع و کشت های مکانیزه از دیگر دلایل موفقیت کشاورزان استان است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی بر لزوم حضور فعال تولیدکنندگان در دوره های آموزشی و ترویجی تاکید و بیان کرد: یکی از نیازهای بخش کشاورزی رعایت نکات فنی و حضور مستمر در دوره های آموزشی است.
وی تکمیل زنجیره تولید را از اولویت های مهم جهاد کشاورزی برشمرد و اظهار داشت: حلقه های زنجیره تولید از مزرعه تا سفره و از سفره تا صادرات باید قوی و محکم شود تا در توسعه بخش کشاورزی تاثیرگذار باشد.
قوسی گفت: استفاده از ارقام و نژادهای پربازده، رعایت استانداردهای بین المللی و بهداشتی، به کارگیری نیروی انسانی، تثبیت و ایجاد اشتغال، اجرای طرح های تحقیقاتی، استفاده بهینه از منابع اعتباری از جمله ملاک های انتخاب کشاورز نمونه است.
وی با بیان اینکه طرح های تحقیقاتی به توسعه کشاورزی و تولید کمک می کند یادآور شد: برخی کشاورزان با در اختیار قراردادن اراضی به اجرای طرح های پایلوت کمک می کنند که بدون شک این موضوع نیز سبب توسعه کشاورزی می شود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی به پرداخت منابع اعتباری به کشاورزان اشاره کرد و گفت: امسال تسهیلات اشتغال پایدار روستایی و عشایری با کارمزد چهار و 6 درصد پرداخت شد که می تواند در سرمایه گذاری موثر باشد.
وی توجه به الگوی کشت با توجه به شرایط اقلیمی را بسیار مهم دانست و افزود: دانش بومی خیلی جاها راهگشا است و در کنار دانش فنی می تواند مبنایی برای توسعه باشد.
قوسی اظهار داشت: استفاده از ماشین آلات مکانیزه در بخش کشاورزی باید مورد توجه تولیدکنندگان قرار گیرد چون اکنون با دستگاه های قدیمی و سنتی نمی توان به تولید بیشتر و بهره وری بالا دست یافت.

به گزارش ایرنا براساس داده های دفتر مطالعات پایه منابع آب ایران مجموع ریزشهای جوی از اول مهر تا ۲۷ دی سال آبی ۹۸-۹۷بالغ بر ۱۲۳.۶ میلیمتر است که نسبت به میانگین دوره‌های مشابه درازمدت ( ۹۳.۹ میلیمتر) ۳۱.۶ درصد افزایش و نسبت به دوره مشابه سال آبی گذشته( ۳۶.۷ میلیمتر) ۲۳۶.۸ درصد افزایش نشان می‌دهد.
مجموع بارش های سال زراعی جاری در شهرستان های مختلف کهگیلویه و بویراحمد نیز قابل توجه است به نحوی که با سال زراعی گذشته قابل مقایسه نیست.
میزان بارش های باران امسال در برخی استانها از جمله کهگیلویه و بویراحمد قابل توجه بوده است اما اینک این سوال مطرح شده که آیا خشکسالی و پیامدهای آن تمام شده است؟

** آثار خشکسالی یک دهه گذشته همچنان محسوس است
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای کهگیلویه و بویراحمد گفت: با وجود این که میزان بارش های امسال نرمال است اما همچنان آثار پدیده خشکسالی و کم بارشی های سالیان گذشته در یک دهه اخیر قابل محسوس است.
علی داوودی مهر اظهار داشت: این در حالی است که بدترین شرایط بحران آبی، کم بارشی و خشکسالی های استان طی 5 سال اخیر در 2 سال گذشته رخ داد.
وی تصریح کرد: متوسط کل بارش سال های زراعی 95 و 96 در استان به ترتیب 450 و 345 میلی متر گزارش شده است.
داوودی مهر میانگین بارش بلند مدت در کهگیلویه و بویراحمد را 720 میلی متر عنوان کرد و گفت: در سال های پربارش میزان آب های تجدید شونده و روان آبها نیز به ترتیب 100 و 11و نیم میلیارد مترمکعب بوده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای کهگیلویه و بویراحمد همچنین شرایط خاص توپوگرافی و آب و هوایی این استان را یادآور شد و افزود که وجود بیش از 2 هزار رودخانه فصلی، قنات ها و آبراه ها و ده ها رودخانه خروشان این استان را به یکی از مناطق مستعد در حوزه منابع آبی در سطح کشور تبدیل کرده است.
وی گفت: با وجود این میزان روان آب و میانگین بارش های سالانه و بلند مدت اما همچنان کهگیلویه و بویراحمد یکی از استان های با خطر و چالش کم آبی کشور است.
معاون اقتصادی استاندار کهگیلویه و بویراحمد نیز گفت: با وجود رکورد زنی این استان در میزان بارش در سال زراعی جاری اما هدر رفت و خروج سالانه حدود 10 میلیارد متر مکعب روان آب از استان همچنان یکی از چالش ها و دغدغه های جدی مردم و مسئولان در این حوزه است.
جعفر گوهرگانی با تحلیل آماری از وضعیت بارش های سال زراعی در استان گفت: میانگین هر شبانه روز 10 میلی متر بارش در کهگیلویه و بویراحمد بر اساس اندازه گیری و معادل آن در هر سطح هکتار از مساحت استان حدود یک و نیم میلیارد متر مکعب برآورد می شود.
وی یادآور شد: از مجموع حدود 11 و نیم میلیارد مترمکعب روان آب در سطح استان که معادل بیش از 100 میلیارد مترمکعب آب های تجدید شونده است تنها کمتر از یک میلیارد متر مکعب آن ذخیره سازی می شود و مابقی بدون استفاده از استان خارج می شود.
گوهرگانی ابراز داشت: البته کل میزان مورد نیاز استان حدود یک و نیم تا 2 میلیارد متر مکعب در حوزه آب شرب، صنعت و کشاورزی برآورد می شود که با تلاش متولیان امر این مهم در حال محقق شدن است.
رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کهگیلویه و بویراحمد نیز گفت: موضوع منابع آبی و طرح های موجود در این بخش یکی از محورهای اساسی توسعه پایدار در این استان محسوب می شود.
حسن نوروزی با اشاره به محورها و اولویت های مهم پژوهشی امسال در کهگیلویه و بویراحمد افزود: کشاورزی و منابع آب از جمله مهمترین این محورهاست.
رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کهگیلویه و بویراحمد یادآور شد: این اولویت ها به فراخوان گذاشته شده و پژوهشگران بومی یا غیربومی برای موضوع های مرتبط با آنها طرح پژوهشی ارائه می دهند.

** فقدان تحقیقات لازم در بخش پیش‌بینی خشکسالی
کارشناس مسائل کشاورزی و آب در زمینه خشکسالی می گوید: آب از نهاده‌های اصلی کشاورزی و رکن اساسی توسعه کشاورزی به شمار می‌رود و بحران آب چالشی بزرگ برای ایران و تمام کشورهای جهان است و مصرف نادرست آن موجب عدم دستیابی به پایداری در توسعه کشاورزی می‌شود.
بهمن خسروی‌پور می افزاید: کشور ایران با قرار گرفتن در ناحیه‌ی گرم و کم‌بارش جهان نه تنها با معضل آب مورد نیاز کشاورزی بلکه با تهیه و دسترسی به آب شرب بهداشتی هم رو به رو است.
وی ادامه می دهد: فقدان تحقیقات لازم در بخش پیش‌بینی خشکسالی در سال‌های گذشته و یا بی توجهی به تحقیقات به عمل آمده، موجب بروز بحران آب در ایران شده است.
خسروی یادآور می شود: بی‌تدبیری و کم توجهی به خشکسالی ها، ضربه بزرگ و جبران‌ناپذیری به تمام بخش‌های اصلی کشور و زندگی روزانه مانند روند سریع بیابان‌زایی، پدیده ریزگردها، مهاجرت روستاییان، معضلات اجتماعی، کاهش تولیدات کشاورزی و غیره را به دنبال داشته است.

** اعتماد پایین به بارش ها
کارشناس اقلیم شناسی نیز که پژوهشهایی در زمینه خشکسالی انجام داده است می گوید: موقعیت ایران و سیستم های بارشی موثر بر میزان بارش دریافتی علاوه بر حاکمیت شرایط خشک و نیمه خشک و دریافت یک سوم میانگین جهانی در ایران موجب قابلیت اعتماد پایین به بارش شده و میزان بارش از سالی به سال دیگر به شدت متغیر است.
اسماعیل نصرآبادی می افزاید: بیشترین مانع برای برنامه ریزی کمبود آب حاصل از خشکسالی، تصادفی بودن این پدیده است، خشکسالی به عنوان یک پدیده اقلیمی همیشه وجود داشته اما دوره، شدت و فراوانی آن تا حد زیادی نامعلوم است.
وی ادامه می دهد: عقلانی است برای کاهش هزینه ها و عوارض خشکسالی برنامه ریزی مناسبی انجام شود.
نصرآبادی بیان می کند: سناریوهای پیش بینی اقلیم آینده به طور کلی دریافت بارش بیشتر همراه با سیل های شدیدتر در مناطق مرطوب و بارش کمتر در مناطق خشک با گستره وسیع تر برای خشکسالی را پیش بینی می کند.

** خشکسالی، تغییر الگوی بارش و افزایش دما:
نصرآبادی می افزاید: در نیم سده گذشته دمای شبانه، روزانه و شبانه روزی ایران به ترتیب با آهنگ سه، یک و دو درجه در هر سال افزایش داشته و این به معنی افزایش چهار برابری میانگین دمای ایران نسبت به میانگین جهانی است و این افزایش دما موجب افزایش تبخیر و تعرق، افزایش نیاز آبی گیاهان و کاهش پهنه های آبی و پوشش گیاهی شده است.

** تاثیر خشکسالی بر آب های زیرزمینی
نصرآبادی می گوید: آمارها حکایت از برداشت حدود 10 هزار میلیارد متر مکعب آب از آب‌های زیرزمینی در سال 2010 دارد و این به آن معناست که در ۵۰ سال اخیر برداشت از این منابع سه برابر شده است پمپاژ بیش از حد از منابع آب زیرزمینی موجب شده ۲۵ درصد آبخوان های کشور در شرایط بحرانی قرار گیرند.
لایه های آبدار زیرزمینی کشور هر ساله با 5.5 میلیارد متر مکعب کسری مخزن مواجه است این امر حساسیت بیشتر آب های زیرزمینی را نسبت به استفاده بی‌رویه روشن می‌سازد.
نصرآبادی می افزاید: به طور کلی رشد جمعیت عامل اصلی بحران آب در سطح جهان است و می توان آن را مادر بحران آب نامید.

** کشاورزی ناکارآمد و با بازده پایین
کارشناس اقلیم شناسی می گوید: اتکای بیش از حد اقتصاد ایران به نفت یکی از عوامل اصلی پایین بودن بهره وری در بخش‌های مختلف کشور و به خصوص بخش کشاورزی قلمداد می شود در حالی که این بخش ۹۳ درصد آب کشور به میزان 83 میلیارد مترمکعب را می بلعد.
نصرآبادی می افزاید: بخش کشاورزی روی هم رفته از راندمانی بین ۳۰ تا ۳۵ درصد در آبیاری برخوردار بوده و بهره وری آب به تولید در این حوزه حدود 0.75 کیلوگرم در متر مکعب است و سهم کشاورزی با این حجم بالای مصرف آب معادل ۱۵ درصد از تولید ناخالص ملی بدون نفت را تشکیل می دهد.

**سوءمدیریت و عطش توسعه بدون توجه به توان اکولوژیکی
نصرآبادی بیان می کند: با توجه به تغییر پذیری بالای بارش، مدیران برای مدیریت آب حاصل از ترسالی ها برنامه مدونی نداشته و در عمل بارش های دریافتی مازاد این سال ها نه تنها ذخیره نمی شود بلکه بهانه خوبی برای به فراموشی سپردن بحران آب در کشور به شمار می آید.
وی ادامه می دهد: از آب دریافتی در ترسالی ها که باید به عنوان یک فرصت برای جبران کسری مخازن ذخیره آب استفاده کرد توسط بسیاری از مدیران به عنوان شاهد و مثالی برای دوره‌ای بودن کم آبی و کم جلوه دادن بحران آب استفاده می شود.
نصرآبادی می افزاید: اوج خشکسالی مدیریتی در چیدمان توسعه بدون در نظر گرفتن توان اکولوژیکی و محیطی مناطق جغرافیایی کشور بروز و ظهور یافته است.

** تثبیت جغرافیایی جمعیت فعلی و تدوین الگوی ملی باز توزیع جغرافیایی جمعیت
کارشناس اقلیم شناسی در زمینه راه حل های مبارزه با خشکسالی می گوید: اولویت نخست دولت مردان و برنامه ریزان باید به تثبیت و حفظ جمعیت ساکن در مناطق روستایی، شهرهای کوچک و میانی معطوف شود و باور کنیم که هر کوتاهی و فوت وقت با این روند فعلی به چنان توزیع ناهمگونی منجر خواهد شد که کشور را به وادی عمیق شدن بحران خواهد کشاند.

** توانمندسازی کشاورزان و جوامع روستایی
اسماعیل نصرآبادی می گوید: نتایج مطالعات بانک جهانی و محققان بسیاری در سراسر دنیا و ایران فقدان نظام مالی و اعتباری برای پرداخت مساعده به کشاورزان از سوی دولت و نبود بنیه مالی قوی کشاورزان را از مهم‌ترین موانع و محدودیت های بکارگیری مدیریت بهینه منابع آب در نظام کشاورزی ذکر کرده‌اند.
وی می افزاید: در حالی که ساکنان روستاها کمترین هزینه سربار در بخش خدمات عمومی و زیرساختی را به دولت تحمیل می‌کنند انتظار می‌رود دولت معادل یا بخشی از هزینه های سربار و خدماتی شهرنشینان کلان شهرها را برای ساکنان شهرهای میانی، کوچک و روستاها در زمینه توانمندی اقتصادی و بهبود بهره‌وری سرمایه گذاری کند.
نصرآبادی ادامه می دهد: سرمایه گذاری ها در بخش کشاورزی باید همگام با مدرن شدن،کارایی و جذابیت اقتصادی این بخش را نیز به همراه داشته باشد.

** تدوین الگوی کشت مناسب با توان های محیطی و نظارت بر اجرا
کارشناس اقلیم شناسی می گوید: امنیت غذایی یکی از قلمروهای امنیت ملی محسوب می‌شود که در برنامه های توسعه ایران هم بر ضرورت افزایش ضریب امنیت غذایی و خودکفایی کشاورزی تأکید شده است.
نصرآبادی می افزاید: یکی از ضرورت‌های حصول پایدار به این هدف تدوین و اجرای الگوی کشت مناسب است الگوی کشتی که در آن نیازهای کلان غذایی، افزایش ضریب امنیت غذایی، وضعیت منابع محلی، توان های محیطی، حفظ محیط زیست، آب مجازی مورد نیاز، کارآیی اقتصادی و بهره وری با هم مدنظر قرار می گیرد تا زمینه تحقق خودکفایی پایدار با کمترین تخریب محیط زیست و دارای توجیه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی فراهم شود.
رشد فزاینده جمعیت کشور و همچنین استفاده از روش های ناکارآمد در زمینه کشاورزی تاثیر خشکسالی و بحران آب را در کشور و استان پر رنگ تر کرده است و به همین منظور لازم است با برنامه ریزی مسئولان و دولت مردان در زمینه کمک به روستائیان و ایجاد جذابیت های اقتصادی در بخش کشاورزی و جلوگیری از کشت محصولات پرمصرف آب اثرات خشکسالی را کاهش داد.
اگرچه در سال زراعی جاری بارندگی ها در کهگیلویه و بویراحمد قابل توجه بوده اما برای عبور از بحران کم آبی و حفظ منابع موجود باید الگوی کشت مناسب و کم آب و سیستم های آبیاری نوین از برداشت های بیش از حد و غیر مجاز آب جلوگیری کرد.