مدیرعامل اتحادیه پرورش‌دهندگان ماهی کیلکا امروز در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا) با اعلام این خبر گفت: هرچند ارزش پروتئین موجود در ماهی کیلکا از گوشت قرمز 1.5 درصد بیشتر است و ارزش غذایی این ماهی کوچک هم‌ردیف ماهیان خاویاری، کفال و کپور بوده، اما مصرف انسانی آن کمتر از 15 درصد در داخل کشور است؛ به همین منظور، با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، فرآوری ماهی کیلکا در دستور کار قرار گرفته که هم‌اکنون در مرحله صدور پروانه بهره‌برداری قرار دارد.

مهرداد قلی‌پور افزود: پس از 22 سال فعالیت در حوزه ماهی کیلکا “شرکت پاک‌ثمر” با فرآوری این ماهی اقدام به تولید فیش‌برگر، همبرگر و کباب کوبیده ماهی می‌کند تا سرانه مصرف انسانی آن در داخل کشور افزایش پیدا کند.

وی خاطرنشان کرد: از آنجا که جثه ماهی کیلکا کوچک است، بیشتر مردم تصور می‌کنند با خارج کردن امعاء و احشاء داخلی عملاً گوشتی برای مصرف باقی نمی‌ماند؛ این در حالی است که ماهی کیلکا در طول عمر حداکثر یک ساله خود، یک روده دارد و فاقد معده است و سر آن به‌آسانی از بدن جدا می‌شود.

مدیرعامل اتحادیه پرورش‌دهندگان ماهی کیلکا ادامه داد: سال گذشته 400 تن ماهی کیلکا از مازندران به ترکمنستان صادر شده است؛ چرا که به‌رغم ایران، سایر کشورهای دنیا اهمیت زیادی برای مصرف این ماهی قائل هستند.

قلی‌پور تصریح کرد: ماهی کیلکای صادراتی در صنایع شیلاتی داخلی، بسته‌بندی و صادر می‌شود و کشورهای هدف صادرکننده ماهی کیلکا به‌صورت بسته‌بندی علاوه بر ارمنستان، ترکمنستان نیز بوده است، اما با راه‌اندازی فرآوری ماهی کیلکا، سس و ترشی ماهی کیلکا برای صادرات به کشورهای آسیای میانه آماده‌سازی خواهد شد.

وی یادآور شد: هرساله از حدود 100 هزار تن ماهی کیلکا، 12 درصد در بازار داخلی و خارجی مصرف شده و 85 درصد تبدیل به پودر ماهی می‌شود.

سرانه مصرف ماهی در ایران، نصف میانگین جهانی

مدیرعامل اتحادیه پرورش‌دهندگان ماهی کیلکا تأکید کرد: در حالی که میانگین محصولات آبزی در دنیا 16.8 کیلوگرم برآورد شده است، میزان مصرف سرانه محصولات شیلاتی در ایران طبق آمار سازمان شیلات 8.5 کیلوگرم است که نصف مقادیر بین‌المللی محسوب می‌شود.

قلی‌پور اظهار داشت: وقتی سرانه مصرف ماهی در ایران را با سرانه مصرف ماهی در کشوری نظیر مالدیو که سرانه‌ای حدود 120 کیلوگرم (با وجود درآمد اقتصادی پایین) دارد، مقایسه می‌کنیم، متوجه تفاوت استانداردهای ارائه‌شده در سبد غذایی خواهیم شد.

وی همچنین گفت: طبق اعلام سازمان بهداشت جهانی، در صورتی که کشوری بخواهد امنیت غذایی مردم را حفظ کند، باید 30 درصد از مجموع پروتئین‌های حیوانی که مردم آن کشور در سبد غذایی قرار می‌دهند، از آبزیان متنوع تشکیل شده باشد.

مدیرعامل اتحادیه پرورش‌دهندگان ماهی کیلکا در ادامه افزود: کیلکا به‌عنوان ماده غذایی اصلی ماهیان خاویاری به‌شمار می‌رود و ارزش غذایی آن هم‌ردیف بسیاری از محصولات آبزی است، اما به‌علت نبود فرهنگ مصرف وارد سبد غذایی مردم نمی‌شود.

قلی‌پور خاطرنشان کرد: پایین بودن سرانه مصرف محصولات آبزی به‌ویژه مصرف کیلکا در سبد غذایی خانوار وقتی مورد توجه قرار می‌گیرد که افزایش مصرف انواع فرآورده‌های گوشتی که بعضاً با خمیر مرغ و بی‌کیفیت تهیه می‌شود، رو به افزایش است و مسئولان علت آن را افزایش قیمت گوشت قرمز می‌دانند.

وی تصریح کرد: کیلکا یکی از ارزان‌ترین ماهی‌های موجود در سبد محصولات آبزی است که پنج تا شش عدد متوسط آن می‌تواند بزرگسالان را برای بیشتر از 10 ساعت سیر نگه دارد، در حالی که قیمت آن در بازار کمتر از سه‌هزار تومان به ازای هر کیلوگرم است.

بازار 50 میلیون دلاری آسیای میانه در انتظار کیلکا

هرچند کیلکا به‌عنوان یک آبزی توجه ایرانیان را به خود جلب نکرده است، اما بررسی‌های انجام‌شده توسط کارشناسان شرکت بازرگانی ایمر در بازار جمهوری آسیای مرکزی نشان می‌دهد، در صورتی که کیلکای مرغوب و باکیفیت به کشورهای این منطقه صادر شود، بازار 50 میلیون دلاری در اختیار صادرکنندگان قرار خواهد گرفت.

حاج‌منصور ایمر، بازرگان گلستانی صادرکننده کیلکا پیش از این از صادرات محموله 22 تنی کیلکای مازندران به ارزش 13 هزار دلار به کشور ترکمنستان خبر داده و از تلاش اتاق بازرگانی مازندران با طرف ترکمنستانی برای افزایش صادرات محصولات آبزی به‌ویژه صادرات کیلکا به این کشور سخن گفته است./